سایت زنبورعسل ایران لوازم زنبوداری جهانی فروشگاه لوازم زنبوداری پرورش زنبورعسل ادوات زنبورعسل

زنبورداری

موضوعات : بازدید

سمپاشی و زنبورعسل

سمپاشی های نابجا و بی موقع هنگام گل دادن درختان میوه اغلب زندگی زنبورها را به خطر انداخته و ممکن است که تمام جمعیت ها را بکلی نابود کند . در صورتی که این کار براحتی فابل اجتناب است . هر گاه فقط 15 الی 20 روزی را در سال که درختان میوه گل دارند از سمپاشی در داخل گل صرف نظر گردد هم رعایت زندگی زنبورها شده و هم با تولید بیشتر عسل به زنبوردارها و در نتیجه به اقتصاد کشور کمک شده است و از همه مهمتر اینکه باغدار تولید میوه اش چندین برابر شده و به سود بسیار بیشتری دست پیدا می کند .

زنبور به درخت ها و گیاهان تا موقعی علاقه دارد که روی آنها گل وجود دارد . از ساعتی که گل هایشان ریخت دیگر هیچ علاقه و رابطه ای بین آنها و زنبورها وجود ندارد و حتی در نزدیکی درخت ها هم پرواز نمی کنند . از این ساعت به بعد سمپاشی درختان بلامانع است .

باغداران و زنبوردارها باید به کمک یکدیگر سعی کنند که چنین خطرهائی اصلاً بوجود نیاید . چون در صورت ایجاد خطر این تنها زنبوردار نیست که ضرر می کند . باغدار هم متضرر می شود و زیان او همیشه خیلی بیشتر از زیان زنبوردار است . در ادامه مواردی  که باغداران و زنبورداران باید رعایت کنند تا خطر آسیب سمپاشی از زنبورها بر طرف گردد بر شمرده می شود .

آنچه باید باغداران رعایت کنند :

1-     در صورت اجبار به سمپاشی در هنگام گل ( که بسیار نادر است ) باید از سمومی استفاده نمود که با وجود مؤثر بودن علیه آفات برای زنبورعسل نیز بی خطر باشد . تیودان یکی از این نوع سموم است .

2-     در فصل گل درختان میوه و باز در صورت مجبور شدن به سمپاشی ، باید این کار حتماً بعد از غروب آفتاب انجام شود که زنبورها در حال پرواز نباشند .

3-     در هنگام سمپاشی حتماً به جهت باد توجه شود تا سم روی گل های مجاور درختان ریخته نشود .

4-     اگر زیر درختان میوه گیاهان دیگری کاشته شده که در هنگام سمپاشی در حال گل دادن باشند یا گیاهان هرز گلدار در زیر درختان میوه وجود داشته باشد ، سمپاشی باید طوری انجام شود که گل های زیر درختان به سم آلوده نگردد .

5-     سمپاشی حتماً با اطلاع و هماهنگی با زنبوردار صورت گیرد. این هماهنگی از نظر زمان ، مکان ، نوع سم و دستگاه سمپاشی ضروری است .

6-     در حین سمپاشی در صورتی که ظرف محتوی سم وارونه شده و به زمین بریزد ، فوراً باید زمین را شخم زد تا سم در داخل زمین مدفون شده و زنبورها به آن دسترسی نداشته باشند .

7-     در هنگام گل و شکوفه درختان میوه ( که 15 الی 20 روز طول می کشد ) بکلی از سمپاشی خودداری شود . سمپاشی های لازم  قبل از باز شدن گل یا بعد از ریختن گل ها هنگامی که میوه ها به درشتی یک فندق شده اند انجام گیرد یا بعد از ریختن آخرین گل .

سمپاشي و زنبورعسل

منبع : زنبورعسل و پرورش آن نوشته دکتر شهرستانی

ادامه مطلب
موضوعات : بازدید

رفتار با زنبورعسل

طرز کارکردن و رقتارتان برای زنبورها مهم است هیچوقت در کندو را بدون دود دادن باز نکنید و هیچوقت هم بیش از اندازه به داخل ان دود ندهید. دود دادن زیاد باعث گیجی و عصبانی شدن زنبورها می گردد با دود دادن به زنبورها خواهید فهماند که ازانها قویترید.وقتی که انها شما را از خودشان قویترحس کردند دیگربه شما حمله ورنخواهند شد.هنگامی که کندو راباز کرده و بازنبورها کارمی کنید اگر زنبوری ناگاه به دست شما حمله کرد نترسید و دستتان رابسرعت عقب نکشید زیرا دراین صورت حتما نیش خواهد زدواگر دست رابه همان حال نگهداریدنیش نمیزند. از هر حرکت ناگهانی در مقبل جمعیت بپرهیزید چون از آن خوششان نمی آید و فورا حمل کرده و نیش می زنند . قاب را هیچگاه به زور بیرون نکشید زیرا ناگهان کنده شده و زنبور ها را عصبانی می کند مواظب باشید که قاب پر از زنبور از دستتان به زمین نیفتد که در این صورت زنبورها به شما حمله کرده ونیش می زنند . زنبور ها از بوی عرق بدشان می آید و به کسی که بدنش بوی عرق بدهد یا به خود یا موهایش ادکلن و عطر زده باشد حمله می کنند بین رنگها سفید برایشان آرامش دهنده و قهوه ای ناراحت کننده است از پارچه های پشمی به هر نحو و رنگی که باشند بدشان میاد. زهر زنبورعسل مصونیت موضعی می دهد. یعنی اگر زنبور نقطه ای از بدن را نیش زد و این نقطه متورم شد دفعه بعد اگر باز همین نقطه و اطرافش را نیش بزند دیگر متورم نمی شود . در هوای بارانی و یا وقتی که هوای آفتابی تبدیل به هوای بارانی می شود زنبور ها ناراحتن در چنین مواقعی به کندوهایشان دست نزنید که حمله خواهند کرد.
الکل باعث عصبانیت زنبور ها می شود بعد از نوشیدن مشروبات حتی آب جو به کندو ها نزدیک نشوید هنگام کار کردن با زنبور ها جلوی سوراخ پرواز نایستید زیرا نظم ورود و خروج آنها را به هم زده و زنبور ها که تحمل بی نظمی را ندارند به شما حمله ور خواهند شد.

سه نکته مهم در هنگام بازدید کندوها

ملكه ها باید همیشه شماره گذاری باشند ودر اولین بازدید بهاری از داخل کندوها حتما از زنده بودن ملکه مطمئن شوید لازم نیست که خود ملکه را ببینید وجود تخم در داخل سلول ها دلیل بر وجود ملکه است ملکه معمولا در هر سلول یک تخم می گذارد هرگاه ضمن بازدید در داخل هر سلول بیش از یک تخم دیدید نشانه آن است که ملکه این جمعیت مدت هاست که از بین رفته وگارگر ها این تخم ها را گذاشته اند زیرا تنها کارگرها هستند که ناشیانه در هر سلول چند تخم می گذارند چیز دیگری که باید در اولین بازدید بهاری به آنتوجه کرد رفتار زنبور ها پس از دادن کمی دود به کندوست و اینکه پس از دود دادن آیا حمله می کنند یا به آرامی بر روی قابها می نشینند در صورت حمله زنبور ها می تواند دلیل بر بی ملکه بودنشان باشد . به غذای موجوددرکندو نیز درهمین بازدید باید دقت داشته باشید ودر صورت کمبود غذا یک یا دو قاب عسل داخل جمعیتی که کمبود غذادارد آویزان کنید یادتان باشد قاب ها را اول خراشیده و سپس در وسط قاب ها آویزان کنید تا زنبور ها تحریک به خوردن عسل شوند ودر صورت نبود قاب عسل جمعیت را با شربتی که از یک پیمانه آب و یک پیمانه شکر و دو قاشق غذا خوری عسل درست می شود تغذیه کنید (پیمانه یک لیتری) بهتر است که شربت را پس از مخلوط کردن روی آتش گذاشته و حرارت آن را به40درجه رساند یعنی وقتی که انگشت را داخل شربت می زنید حرارت آن را به زحمت احساس کنید این کار را به مدت 10 الی 15 روز ادامه دهید پس تا اینجا فهمیدیم.
نتیجه می گیریم در اولین بازدید بهاره به این سه نکته باید توجه داشت
الف- وجود ملکه
ب - طرز رفتار زنبور ها
ج - مقدار غذا

رفتار با زنبورعسل

ادامه مطلب
موضوعات : بازدید

در جریان بچه دادن کندو که نوعی تکثیر کلنی است تقریباً نیمی از جمعیت کندو همراه ملکه خارج شده و برای یافتن لانه ای مناسب موقتاً در محلی مانن شاخه درختان ، تیر چراغ برق ، روی دیوار و غیره متمرکز می شوند . این نوع تکثیر کلنی های زنبورعسل جهت تضمین بقاء نسل آنها و همچنین جایگزینی کلنی های از بین رفته حائز اهمیت است .

در مناطق معتدل افزایش جمعیت کلنی از اوایل بهار به تدریج شروع شده و با پیشرفت زمان نسبت تخم گذاری ملکه بیشتر می شود به طوری که پس از مدتی فضای کافی برای تخمگذاری ملکه و گنجایش زنبورهای بالغ وجود نخواهد داشت . در این مدت زنبورهای نر بیشتری نیز پرورش داده شده و زنبورهای کارگر اقدام به ساختن سلول های ملکه در حاشیه شان ها می نمایند که متعاقباً توسط ملکه در آنها تخم گذاری خواهد شد .

لازم به تذکر است که علاوه بر کمبود فضای خالی برای رشد جمعیت ، بهم خوردن تعادل نسبت زنبورهای جوان به زنبورهای مسن و خصوصیات نژادی و مسن شدن ملکه نیز از عوامل تحریک کننده کلنی به بچه دادن می باشند .

پس از آنکه کلنی به تدریج برای تولید بچه کندو آماده شد میزان تخمگذاری ملکه کاهش یافته و بهمان نسبت غذای کمتری در اختیار وی قرار داده می شود و در نتیجه وزن ملکه کاهش یافته و آماده برای پرواز می گردد . ضمناً جمعیت کندو به حدی زیاد می شود که گاهی قسمتی از جمعیت در خارج از کندو آویزان می شود . چند روز قبل از خارج شدن بچه کندو ، زنب.ورهای کارگر پرستار مرتباً ملکه را تحریک به راه رفتن و حرکت کرده و گاهی رفتار خشنی با وی دارند . علاوه بر این چند روز قبل از جدا شدن بچه کندو از کندوی مادری تعدادی از زنبورها از کندو خارج شده و در جستجوی محل های مناسبی برای استقرار بچه کندو می پردازند و پس از مراجعت در داخل کندو برای مدت طولانی اقدام به رقص مخصوصی کرده و جهت و فاصله محل مورد نظر را به دیگران اطلاع می دهند .

زنبورهای بچه کندو قبل از اینکه کندوی مادری را ترک کنند ابتدا مقدار زیادی عسل خورده و سپس ملکه را وادار به خارج شدن از کند ومی کنند و همراه وی از کندو خارج می شوند . حدود نصف تا 90 درصد زنبورهای کندوی مادری ممکن است همراه بچه کندو خارج شوند .

توده زنبورهائی که از کندو خارج شده اند پس از مدتی پرواز در هوا در محل مورد نظر که قبلاً شناسائی شده است مستقر شده و بصورت توده ای فشرده و محکم و آرام باقی می ماند . این توده از دو لایخه تشکیل شده است که لایه بیرونی به ضخامت بدن سه زنبور و کاملاً محکم و فشرده است ولی لایه درونی که زنبورهای آن زنجیر وار به هم متصل هستند استحکام کمتری دارد . ضمناً در سطح لایه بیرونی راه ورود مشخصی برای داخل توده وجود دارد . در این ترکیب توده ، اقدامات لازم جهت تأمین نیازهای کلنی پیش بینی شده است . بدین ترتیب که زنبورهای لایه خارجی توده معمولاً زنبورهای مسن تر می باشند که وظیفه محافظت زنبورهای تداخل توده را بعهده دارند و جای آنها مرتباً عوض می شود . زنبورهای درون توده اکثراً جوان بوده و کارهای داخل کلنی را عهده دار می باشند .

پس از مدتی که از استقرار کلنی در محل موقت گذشت ، تعدادی از زنبورها جهت یافتن محل مناسبی برای استقرار دائمی کلنی به جستجو می پردازند و پس از مراجعت در سطح توده اقدام به رقص های مخصوصی می کنند . بالاخره یکی از محل های یافته شده که از هر نظر برتری دارد انتخاب شده و توده بچه کندو به آن محل نقل مکان می کند .

در انتخاب محل جدید عوامل متعددی در نظر گرفته می شود ، از جمله محافظت در مقابل عوامل طبیعی خصوصاً باد ، دشمنان طبیعی ، نور آفتاب ، ارتفاع از سطح زمین ، نوع لانه که از جنس چوب باشد یا کیفیت دیگری داشته باشد و غیره .

تصوير زمان قبل از خروج بچه كندو

منبع : پرورش زنبورعسل نوشته دکتر عبادی

ادامه مطلب
موضوعات : ملکه

ايجاد كندوي مادري در ايستگاه پرورش ملكه زنبورعسل

كندوي مادري كندويي است كه بايد از بهترين كندوهاي زنبورستان و با ارزيابي چندين ساله شناسنامه هاي انفرادي از نظر توليد بالا،مقاومت در برابر بيماري ها و ارامش كامل بهترين ملكه زنبورعسل را انتخاب كرده  و از ان به عنوان كندوي مادري استفاده شود.

روش كار

يك توليد كننده ماهر در فصل وفور شهد و گرده گل در منطقه كندوي مذكور را انتخاب كرده و سپس يك عدد شان (پوكه سياه)تميز و سالم را انتخاب نموده و يك تا دو روز در همان كندو يا كندوهاي ديگر قرار مي دهد تا خوب تميز و گرم و اماده تخمگذاري شود.سپس شان اماده را در داخل قفس مخصوص حبس قاب قرار داده  و ملكه را بر روي ان رها مي كند و درب ان را مي بندد و ان را در داخل همان كندويي مادري قرار مي دهد تا ملكه نتواند از روي قاب خوارج شود.ملكه در مدت يك تا دو روز به ناچار در داخل سلولهاي پوكه تخمگذاري مي كند.توليد كننده هر روز در ساعات گرم روز پوكه را از قفس خارج كرده و با دقت بررسي مي كند و هر روز كه تخمريزي ملكه را در داخل پوكه مشاهده كرد،تاريخ همان روز را بر روي قاب ياداشت مي كند و قاب را از كندو خارج كرده و به كندوي پرستار انتقال مي دهد.پس از خروج قاب مذكور از قفس فورا قاب پوكه سياه ديگري را در قفس گذاشته و ملكه را بر روي ان رها مي سازد تا روز بعد نيز در داخل سلول هاي پوكه جديد تخمگذاري كند و اين كار را مي توان تا ده روز ادامه داد.حدود چهار روز بعد از تخمهاي يك روزه ملكه مادري لارو يكروزه خارج شده و همان روز قابل پيوند در سلول ملكه مي باشد.سپس مي توان ان را در كندوي شروع كننده قرار داد.در جريان پيوند بايد دقت و سرعت عمل زياد باشد و از سوي ديگر بايد غذاي كافي در اختيار كندوي شروع كننده قرار داد.شايان ذكر است كه لاروها به صورت خشك نيز قابل پيوند هستند اما طبق تحقيقاتي كه در اين زمينه صورت گرفته است توصيه مي شود قبل از انتقال لاروها كف سلول هاي مومي را با كمي ژله رويال اغشته شود و سپس لاروها را به داخل سلولها و بر روي ژله رويال منتقل شود.

ايستگاه جفتگيري ملكه زنبورعسل

ايستگاه جفتگيري ملكه زنبورعسل

 

www.mellifera.ir

ادامه مطلب
موضوعات : ملکه

ايجاد كندوي پدري در ايستگاه پرورش ملكه زنبورعسل

براي تامين شرايط مناسب جفتگيري ملكه توليد زنبورهاي نر از نژاد خوب و به تعداد مورد نياز اهميت زيادي دارد.همان طور كه عسل براي زنبوردار اهميت دارد وجود زنبور نر براي پرورش دهنده ملكه ضروري و مهم است.از اين رو برنامه ريزي دقيق براي توليد زنبورهاي نر مناسب امر مهمي به شمار ميرود.دوره دگرديسيزنبورهاي نر طولاني تر از زنبورهاي كارگر و ملكه ست و فاصله بلوغ انها با ملكه نيز بسيار زياد است.اولا به دليل اينكه ملكه 16 روزه و نرها24 روزه متولد ميشوندبايد اختلاف زماني 8 روزه مورد توجه قرار گيرد.ثانيا بلوغ جنسي نرها طولاني تر از ملكه است زيرا ملكه بين 10-4 روزه ونرها14-10روزه بالغ ميشوند،بنابر اين براي تطبيق زمان جفتگيري انها بايد مسائل مذكور مورد بررسي قرار گيرد.

به طور كلي 8 عدد زنبور نر بالغ براي جفتگيري با ملكه مورد نياز است.يك قاب كه دو طرف ان توسط ملكه تخم نر ريخته شده باشد حاوي حدود 3000عدد تخم است كه از اين تعداد2000سلول تولد يافته و بقيه تلف ميشوند.از يك سو از 2000زنبور نر باقي مانده تا زمان بلوغ جنسي حدود 20درصد انها از بين ميروند و از سوي ديگر همه انها همزان به بلوغ جنسي نمي رسند.

معمولا 50درصد كل نرها به طور كامل بالغ شده و اماده جفتگيري با ملكه هستند.يك توليد كننده ملكه بايد به ازاء هر ملكه حدود 40زنبور در نظر بگيرد.

روش كار

همان طور كه براي پرورش ملكه مادري(كندوي مادري)روش مخصوصي وجود دارد در مورد توليد نرها نيز به كندوي پدري نياز است.بايد كلني پدري را با صفات معيني مانند توليد بالا و ارامش و مقاومت برتر انتخاب كرد.اين كندوها بايد حدود يك ماه قبل از شروع اولين پيوند سلول ملكه زنبورعسل سازماندهي و تغذيه وانتخاب شوند.تغذيه كلني هاي پدري با استفاده از خمير كمكي و شربت قند يا عسل بايد حدود 5/1ماه قبل از شروع پيوند صورت گيرد.

روز46=12روز+24روز+10روز=مدت تغذيه كلني پدري(قبل از پيوند)

12(بلوغ جنسي نرها)24(از تخم تا تولد نرها)10(قبل از تخمريزي ملكه)

به ازاء هر 200 كندوي جفتگيري ملكه زنبورعسل بايد يك كندوي پدري سازماندهي نمود.بيشتر توليد كننده ها كلني پدري را به تناسب ظرفيت توليد ملكه  خود تهيه مي كنند.روشهاي پرورش زنبورهاي نر متفاوت بوده و هر كدام شرايط و ويژگيهاي خاص خود را دارا مي باشند كه ذيلا هر كدام توضيح داده مي شوند.

 روش اول- در كلني هاي پدري شانهاي عسل روباز را در طرفين كندو قرار داده و سپس بقيه شانهاي شفيره مسن را مي چينند و يك شان گرده گل در وسط و مجاور پوكه حاوي تخمهاي نر قرار مي دهند و بقيه فضا را به قابهاي شفيره كارگران مسن اختصاص مي دهند.در صورت فقدان عسل كندو را با شربت و غذاي كمكي تقويت مي كنند.هر 10الي15 روز يك قاب پوكه مخصوص تخمريزي نر ها  توسط ملكه در كندو قرارداده مي شود.كلني بعد از مدتي پر جمعيت شده  و با كمبود جا مواجه مي شود.در اين حالت بايد يك نيم طبقه در زير كندو قرار داده شود تا زنبورهاي صحرايي در طبقه پايين تردد كنند.شفيره هاي طبقه بالا  پس از تولد عسل را از پايين به بالا مي برند و در پوكه ها قرار مي دهند.هميشه بايد جاي پوكه هاي پايين را با عسلهاي بالا تعويض كرد.

روش دوم- در اين روش بعضي از توليد كنندگان از يك ملكه چندين ملكه توليد كرده و تعداد زيادي از ملكه هاي توليد شده را گاز كربنيك مي دهند تا در شروع تخمريزي انها تسرسع شود.استفاده از گاز كربنيك مدت15 روزه تخمريزي را به 4-3روز تقليل مي دهد. گاز كربنيك محرك هورمون G.H (Gournol horemone) يا هورمون جواني است.

روش سوم- استفاده از نر هاي توليد شده توسط كارگرهاي تخمگذار است.گرچه تعداد اين نرها در كلني كم است اما نرهاي  خوبي خواهند شد.با خروج ملكه و يتيم كردن كردن كلني كارگرها نر زا شده  ودر داخل پوكه تخمگذلري مي كنند.البته اين كار بسيار طولاني بوده و دير صورت ميگيرد.براي يك توليد كننده حدود 200-100عدد زنبور نر به طور كافي در زنبورستان وجود دارد اما براي توليد كنندگان ملكه هاي تجارتي و در سطح فراوان لازم است كه حتما كلني هاي پدري تشكيل شود.متاسفانه در ايران هيچ سازماني فاصله و ظرفيت زنبورستانها را كنترل نمي كند و زنبورداران نيز اين مسئله را رعايت نمي كنند.در چنين وضعيتي كه كنترلي وجود ندارد بايد توليد كنندگان ملكه خود به فكر توليد و افزايش تعداد زيادي زنبور نر از كندوهاي خوب باشند تا اثرات سوء و نامطلوب حاصل از نرهاي غريبه و ناخواسته را خنثي كنند.در غير اين صورت بايد از تلقيح مصنوعي استفاده نمايند.از اين رو بايد هميشه يك ماه قبل از شروع پيوند پوكه مخصوص نرها در كلني هاي پدري قرار گيرد تا ملكه زنبورعسل در انها تخمريزي كند.يك كلني متوسط ده قابي پدري مي تواند حداكثر 4 تا5 هزار زنبور نر را نگهداري كند و اگر اين كلنيخوب تغذيه نشود زنبورهاي نر حاصله اسپرم خوب توليد نخواهند كرد.

كندئوچه جفتگيري ملكه زنبورعسل

www.mellifera.ir

ادامه مطلب
موضوعات : ملکه

كمي بعد از اينكه ملكه جفتگيري كرد توجه كارگران نسبت به ملكه بيشتر مي شود.در هر جا كه ملكه قرار گيرد حلقه اي از كارگران كه اعضاء ان مرتب تغيير مي كند تشكيل مي گردد.اين كارگران همچنين در مواقع لزوم تخمهايي را كه ملكه مي گذارد جا به جا مي كنند.ملكه ها هنگام تخمگذاري در روي شانها روي قاعده مشخصي حركت مي كند.ابتدا سر خود را وارد تك تك سلولها نموده انها را ازمايش مي كند و در صورت تميز و پاك بودن سلول يك تخم در هر سلول قرار مي دهد.براي اين منظور شكم خود را خم كرده انتهاي ان را داخل سلول نموده و يك عدد تخم به حالت عمودي در سلول مي گذارد.تخمگذاري ملكه در اوايل بهار يا ابتداي شروع به كار زنبورهاي هر منطقه از كادرهاي مركزي كندو شروع شده و همچنين از مركز هر كادر نيزبه طرفين كادر گسترش مي يابد.يك ملكه خوب ممكن است1500 تا2000تخم در روز بگذارد.در يك ملكه خوب وضع استقرار تخمها و لاروها منظم و به هم فشرده است و سلولهاي خالي در بين ان كمتر ديده مي شود.

میزان تخمگذاری ملکه زنبورعسل و نحوه ان

ملكه تخمگذار

 www.mellifera.ir

ادامه مطلب
موضوعات : ملکه

تمام خصوصيات توليدي،رفتاري و بيولوژيكي زنبورستان مانند رفتار كندو،ارامش هنگام بازديد كندو،نيش زدن زنبورها،مقاومت در برابر بيماريها،توليد عسل،توليد موم و بره موم،توليد بچه كندو،قدرت گرده افشاني،دفاع از كندو،زمستان گذراني و ساير فعاليتهاي جمعيت كندو از خصوصيات ملكه ان سرچشمه ميگيرند.به طور مثال اگر زنبورهاي يك كندو عصباني هستند و در هنگام بازديد حمله ور شده و بازديد كننده را نيش مي زنند،زنبوردار با تعويض ملكه و تغذيه مناسب ان در سال بعد كندويي ارامو پر توليد خواهد داشت.

پرورش زنبورعسل

ادامه مطلب
موضوعات : سالنامه

کارهای زنبور داری در ماه اردیبهشت


در زنبور داری اردیبهشت ماه معمولا بهترین ماه سال می باشد چون جمعیت در این ماه به حداكثر قدرت سالیانه اش رسیده است. البته به شرط اینكه اولا هوای بد ماههای پیش مانع رشد طبیعی آنها نشده و ثانیا زنبور دار تمام نیازهای جمعیت را هر یك به موقع خود و به حد كافی برآورده باشد.

در صورت خوب و صحیح كنار آمدن با زنبورها ممكن است جمعیت حتی در اواخر فروردین به حداكثر قدرت سالیانه اش برسد و هر دو طرف همه 10 قابهای كندو پر از زنبور عسل گردد و به قول معروف ( جای سوزن انداختن برایشان باقی نماند ) .در این وقت زمان گرفتن مهمترین تصمیم در زندگی جمعیت فرا رسیده است و آن اینكه اطاق عسل را روی كندو بگذارد و به اصطلاح به آن طبقه دوم بدهد.

اطاق عسل اگر نیم طبقه باشد می توان آن را با شانهای نیم طبقه پر كرد. برای این كار نخست روی هر قاب مقداری شربت كه از مخلوط كردن 2 لیتر آب گرم و یك كیلو گرم شكر و یك كیلو عسل تهیه شده پاشیده در نیم طبقه آویزان و نیم طبقه را فوری روی كندو گذاشت. اگر پنجره ملكه در اختیار باشد آن را بین طبقه پایین و اطاق عسل می گذارند تا ملكه نتواند به اطاق عسل راه یابد.

هرگاه اطاق عسل یك طبقه باشد در این حال به طریق دیگر عمل می شود و آن اینكه: سه قاب با لاروهای سرپوشیده و همه زنبورهایی كه رویشان نشسته اند ولی بدون ملكه به اطاق عسل یعنی طبقه بالا و درست بالای همان شانهائی كه در طبقه پایین شانهای پر از لارو قرار دارند انتقال می یابند. آنگاه همه شانهای طبقه پایین را به یك سمت فشار داده و جای خالی را با دیواره پر نموده و پنجره ملكه بین دو طبقه گذاشته می شود. به كندو  چه نیم طبقه داده شود و چه یك طبقه كامل روی قابهای بالا یا زیر سقف همیشه یك پارچه كتانی دولا پهن می نمایند تا به زنبورها در گرم كردن كندویشان كمك شود.

زود گذاشتن اطاق عسل یعنی زمانی كه هنوز جمعیت به اندازه كافی قوی نشده باشد به زنبورها صدمه می زند چون :

اولا: گرم كردن تمام دو طبقه كندو برایشان مشكل است و باعث كمتر شدن تعداد تخمهائی كه ملكه در روز می گذارد می گردد.

ثانیا: در صورت سرد شدن غیر منتظره و ناگهانی هوا زنبورها دوباره به خوشه می روند. در نتیجه تمام لاروئی كه خارج از خوشه قرار دارند از سرما می میرند و متعفن می شوند.

دیر گذاشتن آن نیز خود خطائی دیگر می باشد چه جمعیت به دلیل تنگ شدن جا و زیاد بودن نسبی تعداد زنبورها خود را برای بچه دادن آماده می نماید و بچه دادن همیشه نتیجه اش ضعیف شدن جمعیت است زیرا در این كار یك جمعیت قوی و بار آور تبدیل به دو یا چند جمعیت ضعیف می گردد كه وظیفه اصلی هر یك از آنها تقویت داخلی خودشان می باشد و تمام شهد و عسلی را كه می آورند به ناچار باید صرف تغذیه خود و لاروهایشان كنند تا قوی گردند و معمولا زمانی قوی می شوند كه دیگر گلی در طبیعت وجود ندارد تا شهدش را به صورت عسل تحویل زنبور دار دهند. بدین طریق ملاحظه می گردد كه جمعیتی كه بچه داد آن سال عسلی نمی تواند بیاورد و اگر هم بیاورد مقدارش ناچیز خواهد بود.

هنگام دادن اطاق عسل به كندو ممكن است با شانهائی كه از طبقه پایین به اطاق عسل منتقل شده برحسب اتفاق ملكه نیز به آنجا انتقال یافته باشد. كنترل دقیق در این زمان كار مشكلی است بخصوص اگر تعداد كندوها مثلا 100 عدد و یا بیشتر باشد كه به وقت خیلی زیادی نیاز دارد. برای رفع این اشكال یك كنترل اطاق عسل 15 روز پس از گذاشتن آن توصیه می شود. وجود لاروهای سرپوشیده در این تاریخ در اطاق عسل دلیل بر بودن ملكه در اطاق عسل است كه باید آن را پیدا و به طبقه پایین انتقال داد. در اغلب استانهای مركزی و شمالی كشور ما اردیبهشت ماه زمان بچه دادن جمعیت ها هم هست. زنبور دار باید ازدیاد جمعیت هایش را به همان تعدادی كه در پاییز و زمستان از دست داده محدود كند مگر آنكه خود تصمیم به ازدیاد جمعیت های زنبورستان گرفته باشد.

در بررسی داخلی كندوها اگر به جمعیتی برخورد كه روی شانهایش چند سلول ملكه با لارو و یا سلولهای ملكه سربسته وجود داشت در این حال برای جلوگیری از بچه دادن آن جمعیت دیر شده و حتما بچه خواهد داد. بهتر است هر چه زودتر از آن یك بچه مصنوعی بگیرد. هرگاه جمعیت را به حال خودش بگذارد پس از چند روز بچه طبیعی خواهد داد. در اینجا بدی كار در این است كه معلوم نیست آیا بچه طبیعی در زمین یا باغ یا خانه خودش فرود خواهد آمد یا در باغ همسایه كه اغلب همسایه ها حاضر به پس دادن بچه نخواهند شد. با گرفتن بچه مصنوعی این خطر كاملا رفع می گردد. وجود سلول های سر باز ملكه تنها زمانی معرف میل جمعیت به بچه دادن است كه داخل آنها لارو هم باشد. ساختن سلول های خالی ملكه در روی شانها به هیچ وجه نشان دهنده علاقه اشان به بچه دادن نیست چون اغلب زنبورها به طور غریزی این كار را می كنند حتی زمانیكه جمعیت خیلی ضعیف است و كوچكترین استعدادی برای بچه دادن هم ندارند. اگر بچه طبیعی تولید و در نزدیكی زنبورستان روی شاخه ای آویزان شده چیزی را كه زنبور دار باید بداند و به آن عمل كند اینست كه پس از گرفتن آن در سه روز اول به آن نه عسل بدهند و نه اینكه آن را تغذیه كند. زنبورها هنگام بچه دادن و قبل از خروج از كندو تمام كیسه ذخیره شان را پر از عسل می نمایند. و این مقدار عسل برای تغذیه سه روز اولشان كافی است. هرگاه پس از گرفتن بچه به خیال خوش خدمتی و جلب زنبورها فوری شربت یا عسل در اختیار جمعیت گذاشته شود خیلی از مواقع بچه كندو را ترك و فرار می كند و این كار خطا است.

یبوست در این ماه بین زنبورهای جوان زیاد است. بیماری های دیگری وجود دارند كه علائمی شبیه یبوست دارند ولی در فروردین و اردیبهشت و اوایل خرداد به محض دیدن علائم مذكور زنبور دار باید اول به فكر یبوست بیفتد. یبوست بیماری نیست تنها یك عارضه است كه در زنبورهای جوانی كه قادر به پرواز و تهیه آب نیستند. بدلیل زیاده روی در خوردن گرده های گل بوجود می آید و باید با همان روشی كه در فصل بیماری ها گفته شد مبارزه كرد. در صورت ضعیف بودن جمعیت و یا فراموشی كه ملكه بعضی از جمعیت ها تا كنون عوض نشده باشند. هنوز هم موقیعت برای این كار خوب است مشروط بر این كه در طبیعت به اندازه كافی شكوفه و گل باشد.

چكیده کار های زنبور داری در ماه اردیبهشت:

1- در اواخر اردیبهشت و اوایل خرداد جمعیت معمولا به حداكثر قدرت سالیانه اش می رسد.

2- اردیبهشت ماه زمان بچه دادن جمعیت ها در اغلب نقاط كشور است. جمعیت ها معمولا پس از پایان گل درختان اقاقیا بچه دادن را شروع می نمایند. از تمام عواملی كه مانع بچه دادن بی رویه می گردند استفاده باید كرد.

3- بدلیل فراوانی گرده گل در این ماه زنبورهای جوان می تواند گرفتار یبوست گردند.

4- در صورت نیاز ملكه را عوض كنید.

5- روی كندوهائی كه جمعیت آنها قوی هستند ( 9 الی 10 قاب پر از زنبور دارند ) اطاق عسل یا طبقه دوم ( یك طبقه یا نیم طبقه ) بگذارید.

6- با گذاشتن یك پارچه كتانی دو لا به جمعیت در گرم كردن كندویشان كمك كنید.



زنبورداري در ارديبهشت ماه


منبع : کتاب زنبور عسل و پرورش آن از دکتر شهرستانی, پدر زنبور داری ایران

ادامه مطلب