معرفی ملکه

موضوعات : بازدید

شروع كار زنبورداري

شروع كار زنبورداري

براي خيلي ها اين سوال پيش مي آيد كه زنبورداري را از كجا بايد شروع كرد؟

-بايد ابتدا خود را براي زنبور داري آماده ساخت و اين كار را بايد در فصل زمستان كه زنبور ها در كندو هستند انجام داد براي اين كار بايستي در اين فصل (زمستان) به مطالعه و تحقيق در مورد زنبورداري پرداخت و با نحوه زندگي و كار با زنبور عسل آشنا شد.

-خريد كندو در بهمن و اسفند و عدم خريد كندو در فصل پاييز زيرا كندويي كندويي خوبست كه در بهمن و اسفند داراي جمعيتي قوي باشد در صورتي كه در فصل پاييز اقدام به خريد كندو نماييد امكان شكست بسيار بالاست چون زنبورهاي پير و ضعيف در فصل زمستان از بين مي روند و مي ميرند و جمعيتي كه در پاييز در كندو ديده مي شود يك جمعيت حقيقي نيست .

-توجه شود كه كندو ها داراي ملكه باشند چون كندوهاي بي ملكه در فصل بهار كه شروع توليد نسل و تكثير كندوست افزايش جمعيتي نداشته و از بين مي رود در صورتي كه با كندويي بي ملكه مواجه شديد سريعا بايستي اقدام به ادغام كندو با يك كندوي قوي نمود.

-زنبورداري را با سه كندو شروع كنيد چون در صورتي كه يكي از كندو ها از بين رفت مايوس نشويد بهتر است كه تعداد كندو ها در ابتدا سه تا شش عدد باشد.

-هميشه جمعيت قوي و سالم خريداري كنيد منظور از جمعيت قوي در بهمن ماه اين است كه دو طرف شش تا هشت عدد از كادر ها را زنبور پوشانيده باشد.


-محيط مناسبي براي نگهداري در نظر گرفته شود چون در محيطي كه عاري از گل و گياه مناسب باشد جمعيت بهره دهي نخواهد داشت.

در صورتي كه تازه كار هستيد و سوالاتي در مورد شروع زنبورداري داريد عضو سايت شده و سوالات خود را در اين ادرس قرار دهيد تا دوستان جوابگوي سوالات شما باشند:

كليك كنيد روي لينك زير:

http://www.mellifera.ir/Forum/forum-f22/100-t1007.html

http://www.mellifera.ir/Forum/forum-f22/100-t1007.html

ادامه مطلب
موضوعات : فخررازي

از کجا و چگونه زنبور داری را شروع کنیم ؟

 

با سلام : تقریباً اکثر بازدید کنندگانی که به این وبلاگ اومدند . قصد آغاز زنبور داری را دارند و اطلاعات چندانی نسبت زنبور عسل و شغل زنبور داری ندارند . اینجانب تا جایی که توان علمی داشته باشم سعی در راهنمایی شما   می نمایم . تا شما اگر توان و امکانات زنبور داری را داشته باشید به این حرفه مشغول شده و منفعت برده باشید و اگر با مطالعه این وبلاگ پی به  عدم توان و یا نبود امکانات خود در این حرفه آگاهی یابید  . به این حرفه درست نزده تا قبل از هر اقدامی متوجه  عدم منفعت در این شغل گردیده و در  صرف هزینه و وقت صرفه جویی کرده باشید.

اولا زنبور داری شغلی جالب و متحیر کننده  می باشد . جالب اینکه در این شغل با موجوداتی سرو کار داریم که زندگی تشکیلاتی آنها نمونه بارزی است از نظم و ترتیب و همکاری متقابل که هر وقت به کندو ها سر زده با مشاهده فعالیت های هر یک از زنبور ها به شکلی خواهید بود که متوجه نظم و ترتیب بسیار شگفت انگیز خواهید شد و پی به قدرت خداوند یکتا خواهید برد.

ثانیا  شغلی پرمنفعت : با فروش محصولات کندو (عسل ، گرده گل ، موم، بره موم و ژل رویال)درامد قابل توجه ای به دست خواهید آورد . که باعث دلگرمی و انگیزه برای ادامه این شغل  خواهد بود .

اما برای شروع کار قبل از هر  چیز باید بدانید محلی که زندگی می نمایید  . یا قرار است . کندو ها را آنجا مستقر نمایید . برای زنبور ها مناسب می باشد تا هم احتیاجات خود کلنی  را براورده نماید و هم محصول اضافی داشته تا شما از آن استفاده نمایید .

بخش اول محیط  زنبور ستان:

1 – محیط از لحاظ شهد و گرده  فراوان مناسب  شغل زنبور داری باشد  .

 محیط فاقد گل و گیاه  و یا محیطی که گل و گیاه در آن کم بوده و یا فقط مدت کوتاهی  از سال گل وجود دارد برای زنبور داری مناسب نمی باشد. به نظر من مهمترین و اساسی ترین بخش زنبور داری محیط مناسب ( در اکثر اوقات سال گل فراوان وجود داشته باشد) برای زنبور داری می باشد . گیاهانی چون درختان میوه شکوفه دار بهاره (، سیب ، گلابی ، مرکبات ، زردالو، آلوچه و گیلاس)  پنبه ،آفتاب گردان ، یونجه ، شبدر ، اسپرس ، بیدمشک ، گوَ ن ، آویشن ، خردل ، زعفران ، نخود ، لوبیا ، نعنا ، اقاقیا ، کاج ، گیاهان زینتی و طیف بسیار وسیعی از دیگر گیاهان زراعی ، باغی ، جنگلی ، گیاه هان دارویی خور روی کو ها و تپه ها و مرتعی منابع شهد و گرده برای زنبور عسل محسوب می شوند. در این شرایط شما بهترین راندمان تولید را از زنبورستان خود خواهید داشت  . اگر شما بهترین زنبور دار باشید ولی محیط فاقد گل و گیاه باشد . شما موفق نخواهید بود.

2 – شرایط آب  و هوایی مناسبی داشته باشد .

به طور معمولی باد شدید یا باران و مه آلود بودن هوا و یا گرما و سرما ی شدید در همه نقاط وجود دارد اما این شرایط فقط مدت کوتاه و در حد 3 الی 10 روز از سال به وجود می آید  . اما گرما یا سرمای بیش از حد تحمل ، بارندگی پیوسته و زیاد ، هوای ابری در بیشتر اوقات سال یا فصل مورد نظر ، بادهای شدید ، هوای شرجی یا هوای غالبا مه آلود ، افزایش یا کاهش ناگهانی درجه حرارت هوا و آلودگی غیر تحمل هوا ممکن است. در اقلب اوقات سال  چنین منطقه ای را برای استقرار زنبورستان نا مطلوب میکند و زنبور داری را با ضرر و تلفات زیاد همراه می نماید .

3 - اهمیت وجود منبع آب سالم در اطراف زنبورستان :
زنبور نیز مانند سایر جانداران به آب به عنوان حیاتی ترین نیاز خود احتیاج دارد . هر چه آب سالم و پاکیزه در دسترس تر ( حداکثر 50 متر) باشد . بازه کندو ها بالا تر می رود . و زنبورستان از سلامت بهتری برخوردار خواهد بود .

4       - بهداشت منطقه زنبورستان و اهمیت آن :
زنبور عسل نیز مانند سایر حیوانات به برخی از بیماری ها حساس است و متاسفانه بیشتر بیماری ها باعث انهدام بخش مهم یا تمامی کلنی های زنبور دار می شود و یا ضمن خسارت به زنبور دار معالجه می شوند . بنابراین اقتصادی ترین اقدام برای جلوگیری از ابتلای زنبورها به بیماری توجه زنبور دار به بهداشت منطقه است .. نزدیکی به گواری ها یا مرغداری ها و یا کارخانه جات مواد شیمیایی و یا کود کمپوست و یا محل تخلیه زباله و یا مزارعی که با آب فاظلاب آبیاری می شودند برای زنبورستان مساعد نمی باشد. زیرا بوی بد زنبوران را فراری می دهد .  
  5 - آلودگی های صوتی و بوهای نامطلوب :مکان استقرار زنبورستان از  نقاط پر سر و صدا مثل جاده های پر رفت وآمد ، کارخانه های پر سر و صدا و غیره به اندازه کافی دور باشند تا سرو صدا موجب هراس زنبورها و فراری شدن آنها نشود .
 6 -  اهمیت دور بودن کافی زنبورستان از نقاط مسکونی :
زنبورها با توجه به شعاع پرواز خود ممکن است تا 5 کیلومتر از محل زنبورستان دور شوند . اما نزیک بودن زنبورستان  در فاصله 200 متری به خانه های مسکونی به وجود آمد مشکلاتی از قبیل ورود به خانه ها  به خاطر وجود مواد شیرین و  بروز مشکل برای صاحب خانه و یا ناتوانی از خروج از خانه برای زنبور  باشد و یا دم غروب با روشن شدن چراغهای روشنایی برای زنبور عسل که جهت یابیش با نور خورشید می باشد دچار مشکل نماید . و شما می بینید که زنبور ها برای رفتن به کندو در اطراف چراغ برق جمع شده اند .  
  7 -  اهمیت رعایت فاصله زنبورستان ها از هم :
 در شرایطی که بیماری های مسری در زنبورستان های همسایه شما وجود دارد حداقل فاصله لازم به رعایت زنبورستان ها از یکدیگر در هر منطقه 6 کیلومتر است . اگر منطقه پوشش گیاهی چندان خوبی نداشته باشد  چند مشکل اساسی پیش خواهد آمد .
 1 -  تولید عسل کمتر در دو زنبورستان مجاور هم به علت کمبود منابع شهد و گرده . 2 -  به علت گرده افشانی بیش از حد مورد نیاز بیشتر گل ها به میوه یا بذر تبدیل شده و تمام میوه ها قادر به دریافت مواد غذایی کافی نمی شوند و از کیفیت محصول کاسته شده 3- امکان رفتن اشتباهی زنبورهای یک زنبورستان به زنبورستان های دیگر و شیوع بیماری و غارت وجود دارد .
8 -  میزان نزدیکی زنبورستان به جاده :
جاده برای زنبورستان یه حسن می باشد که  دسترسی به وسایل نقلیه برای حمل و نقل ، بارگیری و تخلیه کندوها را آسان می نماید . اما اگر جاده نزدیک زنبورستان پر رفت و آمد باشد .( جاده های بین شهری ، اتوبان ها) زنبور عسل از سرو صدا و هم به علت اوج پرواز کم با وسایل نقلیه برخورد کرده و تلف می شوند.
9 - بهترین مناطق استقرار یک زنبورستان :
بی تردید بهترین مکان استقرار یک زنبورستان در یک باغ یا مزرعه بزرگی است که محصول آن باید توسط زنبور عسل گرده افشانی شود. در این صورت علاوه بر تولید عسل برای زنبوردار محصولات کشاورز یا باغ دار هم به قدر کافی گرده افشانی می شود.
 10 - استقرار زنبورستان در کنار دریا یا رودخانه :
چنانچه زنبورستان در ساحل دریا یا رودخانه مستقر شود زنبورها برای نوشیدن و جمع آوری آب بطرف آنها رفته و معمولا جریان آب رودخانه یا امواج دریا بیشتر زنبورها را غرق می کند و به این ترتیب خسارت سنگینی به جمعیت کلنی ها وارد می شود .
11 -  سطح زنبورستان و استقرار کندوها روی پایه یا سکو :
سطح زمین زنبورستان باید دست کم 30 سانتی متر بالاتر از زمین های اطراف باشد.
12 -  فاصله کندوها از هم در یک زنبورستان :
در یک زنبورستان رعایت فاصله 5/2 متر بین دو کندو  و فاصله 4 متری بین هر ردیف ضروری است .
13 -  مکان زنبورستان در رابطه با سمپاشی باغ ها و مزارع :

زنبورستان شما نباید در نقاطی که سپاشی زیاد وجود داردبه خصوص جالیز ها و مزارع گلزا که بیشترین سم پاشی ها را دارند قرار گیرد . در حقیقت شما عطای این مزارع را به لقاء شان ببخشید.
14 -  جهت استقرار کندوها در زنبورستان :
چنانکه منطقه ای که زنبورستان در آن مستقر است بادخیز نباشد می توان کندوها را به گونه ای در زنبورستان مستقر کرد که سوراخ پرواز آنها به سمت مشرق یا جنوب باشد در این صورت با طلوع خورشید نور به سمت جلوی کندوها می تابد و زنبورها زودتر فعالیت روزانه را آغاز می کنند.در مناطق بادخیز سوراخ پرواز باید در جهت مخالف وزش باد باشد تا بخصوص در زمستان باد سرد به داخل کندوها وزیده نشود و در سایر مواقع نیز موجب ناراحتی زنبورها نشود.

15 – عدم وجود دشمنان زنبور عسل:

 شما نباید زنبورستان خود را در مناطقی که  دشمان زنبور عسل از جمله  سار ، خرس ، زنبور قرمز، موریانه و موچه که قابلنابودی و یا محارشان وجود ندارد . قرار دهید . 

16 - مسافت مکان جدید زنبورستان تا مکان قبلی :
شعاع پرواز مفید زنبور عسل به 2 کیلومتر و شعاع پرواز دور آن به 6 کیلومتر و گاهی به 12 الی 5/13 کیلومتر می رسد. برای جلوگیری از مراجعت زنبورها به مکان زنبورستان قبلی مکان زنبورستان جدید تا قبلی باید بیش از 6 کیلومتر فاصله داشته باشد.
17 -  رابطه کندو و مساحت زنبورستان :
دیوارها نباید از 2 متر مرتفع تر و فواصل بین کندوها به میزان حداقل 5/2 متر از هم باید رعایت شود.
18 -  نحوه استقرار کندوها در زنبورستان :
محل استقرار کندوها در زنبورستان باید به گونه ای طراحی شود که زنبورهای پرواز کننده از کندوهای مختلف مانعی در جلوی زنبورهای دیگر نباشد به همین جهت در استقرار کندوها طرح هایی چون زیگ زاگ - مربع - گروهی - موازی و غیره ممکن است عملی گردد.

بخش دوم توانایی و امکانات شما :

از مهمترین شرایط این شغل  شخص خود شما که باید دانست توانایی جسمی و مالی در ابتدا این کار را دارا می باشید یا نه  . به نظر بند زنبور داری باید یا شغل اول باشد یا شغل دوم در صورتی که شغل اول سبک و با وقت فراغت زیاد باشد برای نمونه معلمان و بعضی از کارمندان .

اگر من بخوام به طور خلاصه شغل زنبور داری را معرفی کنم . باید بگویم . زنبور داری به 3 فصل بهار ، تابستان و زمستان تقسیم می شود .

 فصل و اول  فصل  بهار از اول اسفند ما شروع می شود و وظیفه زنبور دار این است که ابتدا از با یه بازدید سطحی از سلامت کندو ها و وجود ملکه اطمینان کسب نموده و هفته ای 3 مرتبه به کندو ها شربت 1 به 1 داده تا به اوایل فروردین می رسید در این زمان جمعیت زیاد شده و وظیفه ما این است که به طور متوسط هر 8 روز یک مرتبه از هر کندو بازدید نموده تا از اردو زدن کندو جلو گیری نماییم و قاب های سیاه و کهنه را از کندو خارج و برگ موم تازه به کندو می دهیم .اگر کندو با جمعیت بیش از 10 قاب مشاهده کردیم به کندو طبق می دهیم . این فصل پر کار ترین فص زنبور داری می باشد و تا اول خرداد به طول می انجام .

فصل دوم فصل تابستان می باشد که فصل برداشت عسل و کوچ و مراقبت از کندو ها و فصل اوج سم پاشی ها می باشد . این فصل تا اواخر شهریور به طول می انجامد .

فصل سوم : که از اول مهر آغاز می شود و وضیفه ما دادن شربت 1 به 1 ( یک کیلو شکر با یک کیلو آب) به کندو ها تا برای زمستان گذرانی کندو مشکل پیدا نکند .به طور معمول یه زنبور دار به هر کندو در سال 12 کیلو شکر که معادل 24 کیلو شربت یک به یک می باشد می دهد . از این 12 کیلو شهر 7 کیلو در بهار و 5 کیلو در زمستان می باشد . محافظت در برابر زنبور قرمز و سار ها  و دیگر موجودات مزاحم بوده و دریکی دیگر از وظایف  ما گذاشتن یه پارچه کتانی روی قابها برای گرم نگه داشتن کندو می باشد .تهیه خمیر شیرین برای جبران کمبود گرده گل هم در این فصل انجام می شود . همه این کارها تا اواسط آبان پایان یافته و زنبور دار در کندو را محکم می بندد و تا آغاز اسفند ماه به هیچ عنوان نباید درب کندو را باز نماید .

حال کسی که قصد زنبور داری دارد باید بدان که به ازای هر کندو در طول سال چه مقدار از وقت خود را باید صرف این کار نماید که اگر غفلت نماید به منزله از دست دادن کلنی می باشد.

نکته دیگر هزینه خرید و نگهداری وسایل زنبور داری می باشد که حداقل از 200 هزار تومان برای وسایل زنبور داری( استراکتور ، دودی ، کلاه ، کاردک و . . . ) لازم می باشد و برای هر کندو در سال 20 هزار تومان مصالح ( شکر ، موم ، خمیر شیرین و . . . ) لازم می باشد .

به نظر من اگر شما قصد شروع زنبور داری را دارید بهتر است سال اول با 3 الی 6 کندو شروع نمایید تا ضمن مشغولیت و رفع خستگی کار روزانه و یا سرگرمی با زندگی و کار زنبور داری آشنا گردید به نوعی سال اول را کارآموزی کنید و با مطالعه کتب و سایت های زنبور داری  و مشورت و آموزش از کسانی که سابقه  زیادی در این شغل دارند خود را برای توانایی در این کار محک زده و  در ضمن نیاز خانواده خود را به عسل طبیعی براورده نماید . در صورت تمایل در سال دوم با 20 الی 30 کندو به عنوان شغل دوم و کمک هزینه زندگی ادامه دهید و با آزموده شدن و تجربه جستن از خسارت های احتمالی وارده و پیدا کردن دلیل آن و و سود جستن از موارد منفعت آورد  خود را برای زنبور داری به عنوان شغل اصلی و تنها ممر درامد خانواده برای سال بعد  آماده نمایید .   

در سال سوم شما می توانید با 100 کندو ادامه دهید از 100 کندو به بالا خود را زنبور دار حرفه ای نامیده و نیاز به استخدام کارگر داشته و علاوه بر فروش عسل از فروش دیگر محصولات کندو درامد کسب نموده و  با درامدی در حد یه خانواده متوسط ایرانی زندگی نمایید . در این سالها تجربه و ممارت لازمه کار است . چنین زنبور داری باید همیشه تعداد زیادی جمعیت در اختیار داشته و با آنها کار کند . آنچه برایش اهمیت فوق العاده دارد علاوه بر تعداد جمعیت و قوی بودن تک تک آنها شناخت محیط از لحاظ گل ها ی عسل خیز در ماه های مختلف سال است . زنبور داری که این کار را بعنوان شغل اصلی انتخاب نموده باید دانسته باشد که در اطراف زنبورستان به شعاع 100 کیلومتر یا بیشتر در هر منطقه چه نوع گلی در چه ماه از سال گل می دهد تا  به موقع زنبور هایش را به همان نقطه مهاجرت داده و از شهد گل های آن منطقه حداکثر بهره برداری نماید . شما باید همه بیماریها و آفات زنبور عسل را به مثل یه دکتر شناخته و راهای درمان آن را آموخته باشید و همچنین باید دارو خانه ای برای پیشگیری و همچنین معالجه بیماریها آماده داشته باشید . شما باید به موقع ملکه ها را عوض نمایید تا مانع پیر یا ضعیف شدن جمعیت گردید . شما باید احتیاجات کندو از قبیل گرده،  دیواره مومی ، پوکه و یا طبق را به موقع برآورده نمایید .

در آخر اگر شما خواسته باشید از ابتدا زنبور داری را شغل اول خود قرار دهید حتما باید آموزش های لازم را دیده باشید و با دو سال تجربه زنبور داری ( سال اول در حدود 5 کندو و سال دوم در حدود 20 کندو) به این کاروارد شوید .

ادامه مطلب
موضوعات : بازدید

تشخيص شروع فصل زنبورداري

فصل زنبورداري با شروع فصل بهار هر منطقه اغاز مي شود و فعاليت زنبوران در بخش تخمدان كندو با افزايش تخم و لارو همراه است.به طوري كه ا گر شاني ساخته شود هميشه شان داراي سلولهاي كارگر خواهد بود و با افزايش جمعيت نوزادان كارگر كندو براي تقسيم طبيعي (بچه كندو)شروع به ساختن سلولهاي نر مي كند.وجود سلولهاي نر شروع فصل نر ها را در منطقه نشان مي دهد و كشتن زنبوران نر توسط كارگران(نركشي)مويد اختتام فصل نرها در همان منطقه است.به طوري كه قبلا ذكر گرديد وجود نرها قبل و پس از فصل نرها دليل بر معيوب بودن كندو است يعني ملكه باكره و يا مريض بوده و يا از فصل جفتگيري گذشته.

شروع فصل زنبورداري

از انجايي كه تابش نور خورشيد و حرارت ان بر سطح كره زمين يكنواخت نيست در نتيجه محيطهاي مخطلفي در سطح كره زمين به وجود امده است.به عبارت ديگر فصل زنبورداري در هر منطقه ثابت ولي در مناطق  مختلف دنيا متفاوت است.اما عمليات ان در تمام مناطق دنيا يكسان است.يعني زماني كه فصل زنبورداري در جنوب كشور به اتمام ميرسد فصل زنبورداري در شمال كشور اغاز مي شود.بدين منظور شناخت منحني شروع و پايان فصل زنبورداري و عمليات مربوط به ان فصل در هر منطقه لازم و ضروري است .بر اساس ميزان تابش نور خورشيد و ميزان حرارت ان منحني رشد گياهي(منابع غذايي)در منطقه به وجود مي ايد و به موازات ان نيز منحني افزايش جمعيت كندو اغاز مي شود و بر اساس شروع كاهش درجه حرارت و نور خورشيد(كوتاه شدن روزها)منحني فصل توليد عسل حاصل مي شود.

تشخيص شروع فصل زنبورداري

كه به همين خاطر پنج فصل در زنبورداري به وجود مي ايد كه به شرح زير است:

1-  فصل A(از فروردين و اوايل ارديبهشت):حفظ حرارت و رطوبت داخل كندو استفاده از گرده مصنوعي و شربت تقويت روزانه به ميزان 2/1 الي4/1 ليتر به نسبت يك به يك و نظافت داخل كندو

2-  فصل B(ارديبهشت،خرداد تا اوايل تير):فصل پرورش ملكه – بچه كندوي طبيعي و مصنوعي (تكثير كندو)و استفاده از صفحات موم اجدار و اضافه كردن طبقه عسلدان.

3-   فصل C(از اوايل تير تا اواسط مرداد):عمليات ذخيره سازي كلني براي جمع اوري عسل (توليد عسل).

4-  فصل D(اواخر مرداد تا اوايل مهرماه):برداشت عسل،اماده سازي كندو براي زمستان گذراني (تغذيه زمستاني به نسبت 5 به 3 يا 3 به 2 ).

5-  فصل E(اوايل مهرماه تا پايان فصل زمستان منطقه):در صورت ماندن در منطقه گذراندن زمستان و استراحت كلني ها و در صورت امكان كوچ دادن به مناطق گرمسير.

 

در صورتي كه تازه كار هستيد و سوالاتي در مورد شروع زنبورداري داريد عضو سايت شده و سوالات خود را در اين ادرس قرار دهيد تا دوستان جوابگوي سوالات شما باشند:

http://www.mellifera.ir/Forum/forum-f22/100-t1007.html

ادامه مطلب
موضوعات : سالنامه

کارهای زنبور داری در ماه اسفند
در اسفند ماه هم مهمترین وظیفه زنبور دار گرم نگهداشتن و گرم بسته بندی نمودن كندوها در محل خودشان است. این كار تا اواخر فروردین ماه و با هر شیوه ممكن باید انجام گیرد. ملكه بعد از یك استراحت زمستانی تخمگذاری را از سرگرفته است. به همان نسبت كه طبیعت شكوفه و گرده گل در اختیار زنبورها قرار می دهد ملكه نیز به همان نسبت روزانه تخم می گذارد. همچنین به همان نسبتی كه روزها درازتر می شوند ملكه نیز بیشتر تخمگذاری می كند.
برای اولین تخم ها و لاروها گرده های جمع و ذخیره شده اواخر پاییز در داخل شان ها و همچنین مواد ذخیره شده در زیر پوست زنبورهای زمستانی كه شامل مواد پروتئینی و چربی ها است كفایت می كند ولی پس از تمام شدنشان باید از گرده های گل شكوفه ها كمك گرفت.
اولین گرده ها پس از سرمای زمستانی را معمولا درختان فندق و بیدمشک می دهند. گرده های فندق از كیفیت خوبی برخوردار نیستند با وجود بر این در اسفند ماه كمك بزرگی برای جمعیت ها می باشند. بر عكس گرده های بیدمشک یكی از بهترین انواع گرده ها است كه وجود دارد و در پرورش و رشد سالیانه جمعیت ها اثر فوق العاده خوبی می گذارد.
گل های بیدمشک علاوه بر گرده مقدار قابل توجهی عسل هم می دهند. كاشت چند درخت بیدمشک در هر زنبورستان و یا نزدیكی آن با اصرار توصیه می شود. گو اینكه گرده گل و شهد موادی می باشند كه قدرت و ضعف همه زنبورها و جمعیت ها به ویژه در اسفند ماه بدان وابستگی ناگسستنی دارند ولی این دو ماده به تنهایی جواب گوی همه نیازهایشان نمی توانند باشند. عوامل دیگری هم هستند كه در قویتر شدن بخصوص سریعتر قوی شدن جمعیت ها وجودشان نه تنها لازم بلكه غیر قابل صرف نظر كردن می باشند.
مهمترین عوامل قدرت یافتن جمعیت ها عبارتند از:

1- ملكه جوان كه بتواند روزانه تخم های زیادی بگذارد.
2- وجود زنبورها جوان در جمعیت كه غده های شیریشان خوب ترشح كنند.
3- ذخیره عسل در شان ها به مقدار خیلی زیاد. چون مصرف روزانه جمعیت در این ماه و تا اندازه ای در ماه پیش به ناگاه به مقدار زیادی بالا رفته و حتی چند برابر می گردد. در صورت لزوم تغذیه با خمیرشیرین یا قاب های پر از عسل. معمولا جمعیت ها را تا قبل از 15 اسفند با شكر و یا شربت تغذیه نمی كنند.
4- حفظ گرمای داخلی كندو.
5- وجود آب در نزدیكی های زنبورستان و یا اقلا به صورت یك آبشخور.
جمعیتی كه ملكه نداشته باشد زنبورهایش هرگز گرده گل به كندو نمی آورند. بنابراین اگر جلو تخته پرواز كندو زنبورها در حال گرده آوردن دیده شوند نباید به فكر بی ملكه بودنش افتاد و بی جهت كندو را باز نموده و زنبورها را آزار داد. در سایر كندوها اگر وضع نامطلوب بود كنترلش را در روزهایی انجام دهید كه هوا گرم و آفتابی باشد.  برای مطمئن شدن از زنده بودن ملكه پس از بازكردن كندو اگر نتوانستید خودش را ببینید به تخم ها و یا لاروهای آن توجه كنید. اگر تخم یا لارو داشتید خود نشان زنده بودن ملكه است. ولی اگر جمعیتی در اسفند ماه لارو یا تخم نداشت دلیل كافی بر بی ملكه بودنش نیست، زیرا بعضی از ملكه ها تخمگذاری را زودتر شروع می كنند و برخی دیرتر، در این حال به رفتار زنبورها باید توجه داشت. اگر پس از بازكردن كندو زنبورهایش آرام بودند ملكه دارد و اگر ناراحت باشند احتمالا ملكه اشان مرده است. برای اطمینان كافی است قابی را با تخم و لاروها خیلی جوان از كندوئی دیگر به وسط این جمعیت منتقل كرد. 3 الی 4 روز بعد اگر پستانک یا سلول ملكه رویش زده باشند دلیل بر این است كه ملكه ندارد و اگر سلول ملكه نزده باشند حتما ملكه دارد.
در هر محل كه كندوها هستند و به هر محلی كه منتقل می شوند، وقت شروع و ختم تك تك گل های همان منطقه در یك دفترچه كوچك یادداشت شود. به كمك آن زنبور دار همیشه خواهد دانست كه كندوها را به كدامیك از مناطق و تقریبا در چه روزی باید كوچ دهد. از جابجا كردن كندوها در داخل زنبورستان در هر ماه و فصل به هر دلیلی كه باشد باید احتراز كرد. انتقال كندو از نقطه ای كه به خط مستقیم 10 كیلومتر با محل تازه فاصله داشته باشد مجاز است و نه كمتر، زیرا شعاع پرواز زنبورها بطور عادی 4 كیلومتر می باشد. به جمعیتی كه ملكه ندارد یك ملكه در قفسه ملكه كه مقداری خمیرشیرین هم داخل یكی از سوراخ های قفسه گذاشته شده باید داد. در اسفند ماه همه جمعیت ها معمولا ملكه تازه را خیلی ساده و بی درد سر قبول می كنند.
جمعیتهایی كه مدفوع آنها بی رنگ روی قاب ها خشك شده اند آلوده به بیماری نوزما می باشند كه در صورت شدت بیماری مدفوع بی رنگ و خشک شده آن اطراف سوراخ پرواز هم دیده می شوند. به آنها شربت 1به 1 نیمه گرم مخلوط با مقداری داروی ضد نوزما مثل فوماژیلین عصرها به مدت 10 روز می دهند تا معالجه شوند. وزن كردن هر 2 هفته یكبار فراموش نگردد كه باز هم كمك بزرگی به فهمیدن وضع داخلی كندوها می كند. كنترل دائمی و مرتب سوراخ پرواز در این ماه از لحاظ بیماری و همچنین حمل گرده گل می تواند باعث آن گردد كه نیازی به بازكردن كندو نباشد و بدین وسیله از بازكردن كندوها و اذیت بی جهتشان صرف نظر گردد.
چكیده کارهای زنبور داری در ماه اسفند:

1- فعالیت تخمگذاری ملكه در این ماه زیادتر از بهمن ماه می باشد.
2- كندوها را گرم نگهدارید.
3- مواظب غذا و تغذیه جمعیت ها به كمك عسل یا خمیرشیرین باشید. جمعیت ها در این ماه خیلی بیشتر از ماه های پیش مصرف غذایی دارند.
4- اگر در نزدیكی كندوها محلی برای تهیه آب زنبورها وجود نداشته باشد، برایشان یك آبشخور ساده درست كنید.
5- كاشت چند نهال بیدمشک در نزدیكی كندوها كمک بزرگی برای زنبورها است.
6- هرگاه در سوراخ پرواز زنبورها در حال حمل گرده گل دیدید، در آن حال از زنده بودن ملكه مطمئن باشید.
7- زمانی كه كندو را باز كردید، آرام بودن زنبورها علامت زنده بودن ملكه است.
8- وجود تخم و لارو در شان ها علامت زنده بودن ملكه می باشد.
9- از تغییر مكان دادن كندوها در داخل زنبورستان حتما خودداری كنید.
10- در كوچ دادنها حداقل فاصله از محل اصلی را 10 كیلومتر در نظر بگیرند.

كارهاي زنبورداري در اسفند ماه

تخم گذاري ملكه زنبورعسل
منبع : کتاب زنبور عسل و پرورش آن از دکتر شهرستانی, پدر زنبور داری ایران

ادامه مطلب
موضوعات : تغذیه

انواع مختلف گرده افشاني

بطور كلي گرد هافشاني بردو نوع است:

-1 -گرد هافشاني مستقيم

انتقال دانه گرده از بساك پرچم هاي يك گل برروي كلاله مادگي همان گل و يا گل ديگري كه داراي فرمول ژنيتيكي يكسان باشد.

گرد ه افشاني مستقيم ممكن است به دو صورت انجام شود.

الف- بدون دخالت عوامل گرده افشان: كه در اين صورت گرده گل در اثر رشد و نمو و حركت قسمت هاي مختلف يك گل به مادگي همان گل و يا گل هاي مجاور انتقال مي يابد.

ب- با كمك عوامل گرده افشان: در اين حالت گرده گل ممكن است با دخالت حشرات، باد،قوه جاذبه زمين و غيره به مادگي همان گل ويا به مادگي گل هاي همان گياه و يا به گياهاني از گياه ديگر كه داراي فرمول ژنيتيكي مشابه است منتقل شود.

 -2 -گرده افشاني غير مستقيم

انتقال دانه گرده از بساك گل يك به كلاله مادگي گل گياه ديگري كه داراي فرمول ژنيتيكي متفاوت ايت. اين عمل هميشه به وسيله عوامل خارجي گرده افشان و معمولاً توسط حشرات و باد انجام مي شود. حشرات يكي از مهمترين عوامل گرده افشان گياهان محسوب مي شوند. تقريباً در تمام راستة هاي حشرات، گونه هائي هستند كه به نحوي در گرده افشاني بعضي از گياهان دخالت دارند. اساساً گياهاني كه به وسيله حشرات گردة افشاني مي شوند داراي گل هاي نسبتاً رنگي بوده و مقدار گرده آنها كمتر از گياهاني است كه به وسيله باد يا پرندگان گرد هافشاني م يشوند. ضمناً گرده اين گياهان چسبنده بوده و به بدن حشرات مي چسبند. از بين راستة هاي فوق الذكر راسته بال غشائيان يا زنبورها درعمل گرده افشاني گياهان بيشترين اهميت را داشته و دراين رابطه زنبور عسل رتبه اول را حائز است. زنبور عسل و ساير زنبورهاي وحشي گرده افشان از شهد و گرده گلها براي تغذيه خود ونوزادان شان استفاده كرده و در جريان جمع آوري اين دو منبع غذايي، دانه هاي گرده تصادفاً به موهاي سطح بدن آنها چسبيده و ضمن ملاقات گل هاي مختلف آنها را گرده افشاني مي كنند.

انواع مختلف گرده افشاني زنبور عسل

 

ادامه مطلب
موضوعات : نژاد

زنبورهاي عسل بدون نيش

زير خانواده هايي از زنبورعسل به صورت اجتماعي زندگي مي كنند كه بر خلاف زير خانواده اپينه(زنبورعسل معمولي)نيش ندارند.جنس ها و گونه هاي متفاوت اين نوع زنبورها به صورت بومي در مناطق استوايي اسيا،افريقا،استراليا و امريكا زندگي مي كنند.معمولا اين نوع زنبورها از نظر شكل ظاهري و اندازه بدن تفاوت دارند.

ملكه سر بزرگتري دارد و بدنش با موي زيادي پوشيده شده است.كلني انها داراي ميانگين توليد عسل 4كيلوگرم در سال است كه ارزش غذايي ان بيشتر و در نتيجه گرانتر است.اما كنترل و نگهداري اين نوع كلني راحتتر است.با انكه اين نوع زنبورها نيش ندارند داراي خصوصياتي هستند كه مي توانند در هنگام خطر از خود دفاع كنند و اين خصوصيات ممكن است حتي براي انسان نيز نامطلوب باشد.سازو كار دفاعي انها در برابر انسان گاز گرفتن،به سوزش در اوردن چشم يا خزيدن روي چشم و گوش و...است كه با ترشحات مايع سوزاننده  يا بوي نامطلوب همراه مي شود.بيش از 120گونه و نژاد ان شناسايي و نامگذاري شده است كه زنبور عسل بامبوس از زير خانواده بامبينه نيز از جمله انهاست.

بعضي از انواع ان اب و هواي سرد را نيز تحمل مي كنند.ولي تجمع انها در فصل زمستان به صورت خوشه نيست.بسياري از زنبوران بدون نيش گرده افشان بسيار خوبي براي بعضي از محصولات كشاورزي به شمار مي روند.اشيانه انها حفره هايي است كه ممكن است در داخل درخت و در يك فضاي بسته يا در زير زمين(مانند موريانه)باشد.انواع متفاوت انها را مي توان در افريقا،اسيا و امريكا در كندوهاي معمولي پرورش داد.گونه مليپونا اكسس(melliponula axes) مربوط به خانواده مليپونينه را زنبورعسل بدون نيش تنه درختي مي نامند و مي توان در كندوهاي معمولي پرورش داد.

زنبورهاي عسل بدون نيش

زنبوران بامبوس

زنبور گرده افشان بامبل

زنبور ها به عنوان مهم ترین جانوران گرده افشان میلیون ها سال قبل از انسان اقدام به گرده افشانی گیاهان مختلف نموده و از اصلی ترین مسبب های تنوع زیستی به شمار می روند.
زنبور های عسل مدت های زیادی است که در کنار تولید عسل از سوی کشاورزان به هدف کمک به گرده افشانی در باغ ها و مزارع مورد استفاده قرار می گیرند. ولیکن ایده اهلی سازی زنبور های بامبل از سال 1912 میلادی مطرح شد و پس از تلاش های بسیار توسط دانشمندان مختلف در دهه 1970 به حقیقت پیوست. زنبور های بامبل خصوصیات منحصر به فردی دارند که آنها را از زنبور های عسل و سایر گرده افشان ها متمایز کرده و باعث شد برای گرده افشانی در گلخانه ها از آنها استفاده شود. خصوصیاتی همچون فعالیت در دما های پایین تر و بالا تر از محدوده فعالیت زنبور های عسل، ادامه فعالیت در هوای ابری و بادی، خشونت کمتر، حساسیت کمتر نسبت به جابجایی کندو، عدم داشتن سیستم ارتباطی مانند زنبور های عسل که منجر به یافتن گل های گیاهان هرز با شهد بیشتر می شود و همچنین بزرگ تر بودن جثه که باعث افزایش قابلیت گرده افشانی می شود از وجوه تمایز زنبور های بامبل نسبت به زنبور های عسل هستند. یکی دیگر از خصوصیاتی که گرده افشانی با زنبور های بامبل را بی دردسر تر و سودمند تر می سازد این است که زنبور های بامبل فقط گل هایی را که به رسیدگی فیزیولوژیک رسیده و بوی خاصی از خود ترشح می کنند، بازدید می کنند. این در حالی است که در زمان گرده افشانی دستی همه گل ها در یک مرحله رشدی نبوده و ممکن است به رسیدگی فیزیولوژیک نرسیده باشند.

ادامه مطلب
موضوعات : بازدید

تخته هاي ضمیمه

 

 كندوي لانگستروت داراي ده قاب بوده و در دو طرف پايه هر قاب حدود 6800 سلول زنبور كارگر وجود دارد. زنبورداران توجه دارند كه معمولاً ملكه در سطح خارجي شانهاي كناري (شماره يك و 10 داخل جعبه كندو) تخمگذاري نمي كنند زيرا زنبوران كارگر نمي توانند دما و رطوبت خانه هاي آنها را در حد فاصل ديواره هاي طولي جعبه كندو و سطح خارجي آخرين شانها قرار دارند ثابت نگهدارند. لذا از آماده كردن خانه ها براي تخمگذاري ملكه خود داري مي نمايند. (اين قسمت كندو شبها سريعا سرد شده و روزها نيز براثر تابش نور خورشيد زودتر گرم مي شود) بنابراين از ده شان موجود در كندو9 شان مورد استفاده قرار گرفته و يك شان (مجموع سطوح خارجي شانهاي شماره يك و ده) براي ذخيره كردن عسل بكار گرفته مي شود.

 مزاياي استفاده از تخته هاي ضميمه

 1- پس از زمستان گذراني و شروع فصل فعاليت زنبوران تعدادي از كندوها داراي جمعيت كمتري بوده و ممكن است 4-5-6 شان زنبور داشته باشد پس از برداشتن شانهاي خالي محصور نمودن شانهاي حاوي زنبوران در حد فاصل دو تخته فوق الذكر و در يك طرف كندو و در افرايش تخم ريزي ملكه بسيار موثر خواهد بود. 2- هنگام بازديد، بيرون آوردن اولين شان از ده شان موجود در كندو مشكل بود و زنبور دار ناچار اً با اهرم يكي از شانهاي وسطي را بر مي دارد كه معمولاً به طرفين آن آسيب مي رسد و در كندوهاي 9 قابه به راحتي مي توان يكي از تخته ها را در آورد و مورد بازديد قرار داد.

3- در كندوهاي ده قاب (لانگستروت) و در زمان تخمگذاري حداكثر ملكه، تعداد 7 شان پر از نوزادان در كندو وجود خواهد داشت ولي به تجربه ثابت شده است كه در صورت استفاده از تخته ضميمه تعداد شانهاي نوزادان بيشتر خواهد بود.

ادامه مطلب
موضوعات : تغذیه

اثرات کمبود گرده در تغذیه زنبورعسل :

همانطوری که ذکر شد عدم وجود گرده و یا کمبود آن سبب عوارض سوء و رفتار غیرطبیعی می گردد که مهمترین آن کاهش یا عدم تولید ژله رویال، کاهش طول عمر، کاهش تولید موم وشان سازی، کاهش میزان تخمگذاری ملکه، عدم تولید زهر به مقدار کافی، عدم رشد مناسب تخمدانها، حساس شدن نسبت به بیماریها بخصوص بیماری نوزما و نداشتن توانایی لازم برای زمستانگذرانی می باشد.

اثرات كمبود گرده در تغذيه زنبورعسل

ادامه مطلب